อยากบวชในประเทศไทย ต้องเตรียมตัวและเริ่มอย่างไร

การบวชชั่วคราวเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตชาวพุทธไทย ผู้บวชอาจอยู่ตามระยะเวลาที่ตกลงไว้แล้วลาสิกขากลับไปทำงานหรือดูแลครอบครัว ส่วนการบวชระยะยาวคือการใช้ชีวิตในวัดและฝึกตามพระธรรมวินัยอย่างต่อเนื่อง วัดแต่ละแห่งอาจไม่ได้รับทั้งสองแบบ

หากพูดไทยไม่ได้ ควรเลือกที่ที่ฟังคำสอนและสื่อสารกับพระอาจารย์ได้ วัดป่านานาชาติใกล้เมืองอุบลราชธานีใช้ภาษาอังกฤษในการสอนและรับชาวต่างชาติเข้าฝึกในสายวัดป่า แนวทางปกติของวัดมุ่งการฝึกระยะยาว

สำหรับการขอเข้าพักที่วัดป่านานาชาติ ส่งอีเมลถึงพระผู้ดูแลแขกที่ watpahnanachat20@gmail.com ล่วงหน้าอย่างน้อยสองสัปดาห์ พร้อมอายุ สัญชาติ ประสบการณ์ปฏิบัติ วันที่ต้องการพัก และความสนใจบวช รอคำตอบรับก่อนเดินทาง อีเมลนี้ใช้สำหรับขอเข้าพัก

การอุปสมบทเป็นพระภิกษุต้องมีคุณสมบัติตามพระวินัย อายุขั้นต่ำคือยี่สิบปี โดยการนับตามพระวินัยรวมเวลาในครรภ์ด้วย ไม่ได้นับเฉพาะตั้งแต่เกิด พระอุปัชฌาย์และวัดจะตรวจสอบว่าครบตามเกณฑ์หรือไม่ ส่วนผู้ที่อายุน้อยกว่าอาจบรรพชาเป็นสามเณรได้ ในขั้นตอนอุปสมบทจะมีคำถามเกี่ยวกับอายุ การอนุญาตของบิดามารดา หนี้สิน ภาระราชการ และโรคบางประเภท

แต่ละวัดอาจมีเงื่อนไขเพิ่ม เช่น อายุสูงสุดที่รับ ประสบการณ์ปฏิบัติ และความพร้อมต่อสภาพความเป็นอยู่ ควรบอกเรื่องสุขภาพ การรักษาที่กำลังรับอยู่ และคนในครอบครัวที่ต้องดูแลอย่างตรงไปตรงมา เพื่อให้วัดพิจารณาว่าดูแลได้เพียงใด

ไม่จำเป็นต้องมีปริญญาหรือพูดบาลีคล่อง แต่ต้องพร้อมศึกษาพระพุทธศาสนา ประพฤติพรหมจรรย์ ใช้ชีวิตเรียบง่าย และเรียนรู้จากครู เงื่อนไขการรับแขกทั่วไปกับการรับผู้ขอบวชจึงอาจต่างกัน

การพักเป็นแขกทำให้เห็นชีวิตหลังความตื่นเต้นในวันแรก ๆ ทั้งการตื่นเช้า กินเป็นเวลา นั่งสมาธิ ทำความสะอาด และอยู่ร่วมกับผู้อื่น ก่อนจะตัดสินใจผูกพันมากขึ้น

ที่วัดป่านานาชาติ โดยทั่วไปมีลำดับดังนี้

1. แขกฆราวาสถือศีล 8: พักมากกว่าหนึ่งเดือนก่อนขอเป็นผู้ฝึกขั้นต่อไป
2. อนาคาริกหรือผ้าขาว: เรียนรู้กิจวัตรกับหมู่คณะ ประมาณหกเดือนแล้วจึงขอบรรพชาเป็นสามเณร
3. สามเณร: ครองผ้า ถือศีล 10 และเลิกถือครองหรือใช้เงิน ฝึกอย่างน้อยหนึ่งปีก่อนขออุปสมบท
4. พระภิกษุ: รับการอุปสมบทและเรียนรู้ภายใต้ครูต่อไป

เส้นทางนี้จึงใช้เวลาราวหนึ่งปีครึ่งหรือมากกว่าก่อนอุปสมบท แต่ละขั้นต้องได้รับความเห็นชอบจากเจ้าอาวาสและหมู่คณะ หากยังต้องปรับตัวก็ฝึกในขั้นเดิมต่อ วัดอื่นอาจกำหนดเวลาเตรียมต่างกัน

การบรรพชาคือการออกบวชเป็นสามเณร ผู้สมัครปลงผม ครองผ้า ถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์เป็นที่พึ่ง และรับศีล 10 ส่วนการอุปสมบทเป็นพระภิกษุเป็นสังฆกรรมอีกขั้นหนึ่ง

ผู้ขออุปสมบทต้องมีพระอุปัชฌาย์ เตรียมบาตรและจีวร ตอบคำถามเกี่ยวกับคุณสมบัติ และเข้ารับสังฆกรรมภายในเขตสีมาที่กำหนด พระอาจารย์จะช่วยสอนคำขอ คำตอบ และความหมายของสิ่งที่กำลังรับ ไม่ต้องจัดพิธีทั้งหมดด้วยตัวเอง

เมื่อพิธีจบ การเรียนรู้ยังดำเนินต่อ ทั้งพระวินัย การภาวนา การสวดมนต์ การดูแลบริขาร และหน้าที่ต่อหมู่คณะ

ก่อนอยู่ยาว ควรจัดการหนี้ งาน และคนที่ต้องพึ่งพาเรา พร้อมเผื่อทางกลับไปใช้ชีวิตฆราวาสหากจำเป็น ระหว่างเป็นแขกหรือผ้าขาวควรมีเงินสำหรับเดินทาง ของใช้ และเหตุฉุกเฉิน ที่วัดป่านานาชาติ ผ้าขาวยังรับผิดชอบค่าใช้จ่ายส่วนตัว การงดใช้เงินเริ่มเมื่อรับศีลสามเณร

ชาวต่างชาติควรเผื่องบเดินทาง หนังสือเดินทาง เอกสารการพำนัก ประกัน การรักษาพยาบาล และของใช้ ไม่มีราคาบวชมาตรฐานเดียวทั่วประเทศ บางแห่งมีผู้ถวายบาตรจีวร บางแห่งผู้สมัครหรือครอบครัวเป็นผู้จัดหาและรับผิดชอบค่าใช้จ่ายพิธี ควรตกลงให้ชัดก่อนซื้อ

การบวชไม่ได้ทำให้ชาวต่างชาติมีสิทธิอยู่ในประเทศไทยต่อโดยอัตโนมัติ ต้องมีการพำนักที่ถูกต้องตลอดช่วงฝึก แยกจากการที่วัดยินดีรับเข้าพัก

พระภิกษุเถรวาทมีสิกขาบทในพระปาติโมกข์ 227 ข้อ ในชีวิตประจำวันเกี่ยวข้องกับพรหมจรรย์ การฉัน การใช้สิ่งของ และการไม่รับหรือใช้เงิน นอกจากภาวนา ยังต้องล้างบาตร ซ่อมจีวร ทำความสะอาด และช่วยดูแลพระผู้ใหญ่

พระใหม่โดยทั่วไปอยู่ในนิสัยของครูอย่างน้อยห้าปี วัดป่านานาชาติจึงให้ความสำคัญกับความตั้งใจระยะยาว หากภายหลังเห็นว่าไม่เหมาะกับตน สามารถลาสิกขากลับเป็นฆราวาสได้ เมื่อมีปัญหาควรคุยกับพระอาจารย์เพื่อหาทางแก้ ไม่ต้องฝืนทำเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

แม่ชีในไทยโดยทั่วไปนุ่งขาวห่มขาวและถือศีล 8 สามเณรีเป็นผู้หญิงที่รับการบรรพชา ส่วนภิกษุณีผ่านการอุปสมบทแล้ว ทั้งสามคำจึงหมายถึงข้อผูกพันต่างกัน

ผู้หญิงที่สนใจต้องเลือกชุมชนที่มีครูและการฝึกสำหรับผู้หญิง บางแห่งมีเส้นทางภิกษุณี บางแห่งเป็นแม่ชีหรือรูปแบบอื่น การเข้าพักปฏิบัติในวัดที่มีพระภิกษุไม่ได้ทำให้เข้าสู่การบวชแบบใดโดยอัตโนมัติ

วัดป่าถ้ำวัวรับผู้เริ่มต้นมาฝึกในฐานะฆราวาส มีการสอนภาษาไทยและอังกฤษ โดยทั่วไปพัก 3–10 วัน สวมชุดขาว เข้าร่วมการภาวนา สวดมนต์ และถือศีลตามกติกาผู้เข้าพัก

ประสบการณ์นี้ช่วยให้รู้ว่าตนชอบชีวิตเรียบง่ายร่วมกับผู้อื่นหรือไม่ โปรแกรมที่ประกาศสำหรับแขกเป็นการพักปฏิบัติธรรม ไม่ได้ระบุเส้นทางบรรพชาอุปสมบท หากตั้งใจบวช ขั้นต่อไปคือการเข้าฝึกกับวัดที่ตกลงรับผู้สมัครโดยตรง